Bezpieczeństwo pożarowe to kluczowy element, który należy uwzględnić na etapie planowania, projektowania, realizacji oraz eksploatacji budynków, obiektów budowlanych, instalacji i terenów. W przypadku prowadzenia działalności związanej z gospodarowaniem odpadami jednym z kluczowych dokumentów wymaganych przez prawo jest operat przeciwpożarowy.
Jesteś przedsiębiorcą prowadzącym działalność w branży odpadowej? W niniejszym artykule przedstawimy Ci, czym jest operat przeciwpożarowy oraz kto i kiedy jest zobowiązany do jego sporządzenia.
Czym jest operat przeciwpożarowy?
Operat przeciwpożarowy to dokument określający wymagania przeciwpożarowe jakie muszą spełniać budynki, obiekty budowlane lub ich części oraz inne miejsca (np. otwarte place magazynowe, składowe), które przeznaczone są do zbierania, magazynowania lub przetwarzania odpadów.
Kiedy operat przeciwpożarowy jest wymagany?
Zgodnie z ustawą z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. 2023 poz. 1587 ze zm.) nakłada się obowiązek sporządzenia operatu przeciwpożarowego dla przedsiębiorstw, które ubiegają się o wydanie:
- zezwolenia na zbieranie odpadów,
- zezwolenia na przetwarzanie odpadów,
- pozwolenia na wytwarzanie odpadów.
Kiedy operat przeciwpożarowy nie jest wymagany?
Operat przeciwpożarowy nie zawsze jest obowiązkowy. Zgodnie z ustawą o odpadach jego sporządzenie nie jest wymagane w przypadku zezwoleń na zbieranie lub przetwarzanie odpadów, które dotyczą wyłącznie odpadów niepalnych. Obowiązek ten nie dotyczy również zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, dla których przewidziano odrębne wymagania.
Każdy przypadek należy jednak rozpatrywać indywidualnie, uwzględniając rodzaj odpadów oraz charakter prowadzonej działalności. W razie wątpliwości warto skonsultować konieczność przygotowania operatu ze specjalistą ds. ochrony przeciwpożarowej.
Kto jest uprawniony do opracowania operatu przeciwpożarowego?
Prawidłowe opracowanie operatu przeciwpożarowego wymaga specjalistycznej wiedzy oraz dużego doświadczenia. Jest to rodzaj dokumentu, który może zostać sporządzony przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje z zakresu ochrony przeciwpożarowej.
Aby określić, kto powinien zostać autorem operatu przeciwpożarowego, w pierwszej kolejności należy ustalić organ właściwy do wydania pozwolenia/zezwolenia odpadowego.
| Organ właściwy do wydania pozwolenia/zezwolenia odpadowego | Autor operatu przeciwpożarowego |
|---|---|
| Marszałek Województwa lub Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska | Rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych |
| Starosta lub Prezydent Miasta (w przypadku miast na prawach powiatu) | Rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych lub inżynier pożarnictwa, magister inżynier pożarnictwa lub osoba posiadająca tytuł zawodowy inżynier i dyplom ukończenia w Szkole Głównej Służby Pożarniczej (obecnie Akademii Pożarniczej) studiów w zakresie inżynierii bezpieczeństwa w specjalności inżynieria bezpieczeństwa pożarowego |
Jakie informacje powinien zawierać operat przeciwpożarowy?
Operat przeciwpożarowy co do zasady stanowi opinię potwierdzającą czy istniejące warunki ochrony przeciwpożarowej budynku, obiektu budowlanego przeznaczonego do zbierania, magazynowania lub przetwarzania odpadów są spełnione/niespełnione.
W przypadku niespełnienia wymagań – operat przeciwpożarowy powinien określić jakie czynności powinny zostać podjęte, aby dostosować dane miejsca magazynowania odpadów do obowiązujących przepisów prawa.
Struktura dokumentu powinna składać się z:
- części opisowej, w której zamieszcza się np. informacje takie jak: określenie zakresu opracowania, podstawy prawne, informacje na temat gospodarowania odpadami
w danym przedsiębiorstwie, warunki ochrony przeciwpożarowej, wnioski (określenie czy dane miejsce magazynowania odpadów spełnia wymagania przepisów prawa), - części graficznej przedstawiającej np.: plan sytuacyjny, rzuty poszczególnych miejsc przeznaczonych do magazynowania odpadów.
Opracowanie operatu przeciwpożarowego to nie tylko obowiązek i wymóg formalny, ale również świadome działanie na rzecz bezpieczeństwa i komfortu właścicieli oraz pracowników danego obiektu. Rzetelnie opracowany dokument pozwala na ograniczenie ryzyka wystąpienia pożaru w obiekcie co wpływa na bezpieczeństwo jego użytkowania.
